Biến động quanh ta
04/02/2013 00:03

(Toquoc) -Ngày 3/2, Israel bắt đầu các cuộc đàm phán thành lập chính phủ liên minh, nhưng đây là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn với đương kim Thủ tướng Netanyahu khi cặp đôi Likud-Yisrael Beitenu chỉ giành được một chiến thắng mờ nhạt trong cuộc bầu cử quốc hội hôm 22/1.

Phát biểu tối 2/2 ngay sau khi được chỉ định, Thủ tướng Netanyahu một lần nữa khẳng định, mong muốn thành lập một chính phủ rộng rãi nhất có thể, đồng thời tuyên bố lập trường đối với một số vấn đề đối ngoại, đặc biệt là chương trình hạt nhân Iran và tiến trình hòa bình Trung Đông.

Theo các nhà phân tích, những bất đồng về ý thức hệ giữa các đối tác tiềm tàng trong liên minh có thể sẽ khiến việc thành lập một chính phủ ổn định không phải là nhiệm vụ dễ dàng khi thật bất ngờ cặp đôi Likud-Yisrael Beitenu (Israel là ngôi nhà của chúng ta) chỉ giành được 31 ghế trong tổng số 120 ghế tại Quốc hội, một chiến thắng mờ nhạt so với 42 ghế họ giành được trong cuộc bầu cử năm 2009. Để thành lập được chính phủ, ông Netanyahu sẽ phải tìm kiếm được ít nhất 61 ghế trong quá trình liên minh.


Ông Netanyahu sẽ chỉ có 42 ngày cho các cuộc đàm phán thành lập chính phủ liên minh mới

Các đảng phái mà ông Netanyahu tính đến trong quá trình tìm kiếm liên minh, trước hết là Yesh Atid, một đảng trung dung, vừa được thành lập hồi năm ngoái, do một cựu nhà báo truyền hình có tiếng Yaer Lapid, lãnh đạo. Đảng này giành được 19 ghế, đứng ở vị trí thứ hai trong quốc hội, và cũng là vị trí thuận lợi để thương lượng thành lập chính phủ. Tiếp đó là Công đảng với 15 ghế, rồi Foyer juif, một tổ chức dân tộc tôn giáo, đại diện cho dân định cư ở Naftali Bennett, giành được 12 ghế và sau cùng là đảng Shass (tôn giáo quá khích) với 11 ghế.

Theo các chuyên gia, với việc sẽ lien minh với các đảng này, cử tri Israel sẽ ngăn cản được đảng Likud của Netanyahu hướng tới một liên minh cực hữu. Việc ông Netanyahu đẩy Israel tới tình trạng bị cô lập đã khiến cử tri lo ngại vì họ muốn Israel có quan hệ tốt đẹp với Mỹ chứ không phải ngôi nhà mới trong khu định cư và mối đe dọa chiến tranh chống Iran. Bằng cách làm cho đảng trung dung của Yaer Lapid trở thành chủ thể không thể lẩn tránh của chính phủ mới, cử tri Israel đã bác bỏ nguy cơ cực hữu hóa đang chiếm ưu thế trong các cuộc thăm dò dư luận vì sợ rằng nó sẽ ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của đất nước trong con mắt cộng đồng quốc tế.

Như vậy, việc thành lập một chính phủ mới là việc không dễ dàng, vì thực ra đây không phải là những đảng phái mà trước bầu cử ông Netanyahu chủ trương nhắm tới. Các cuộc mặc cả sẽ diễn ra chủ yếu với Yesh Atid, Foyer Juif và Shass bởi vì Công đảng đã khẳng định họ không tham gia nội các mới. Vấn đề gay cấn nhất là ở chõ làm thể nào để đảng trung dung và thế tục Yesh Atid ngồi chung thuyền với đảng tôn giáo quá khích Shass? Một trong những bất đồng lớn nhất giữa hai trào lưu này là ở chỗ ưu tiên của Yesh Atid là có áp đặt nghĩa vụ quân sự và dân sự cho thanh niên Do thái theo tư tưởng cực chính thống, hiện phần lớn đều đang được miễn, hay không. Chắc chắn là ông Netanyahu không dễ dung hòa bất đồng này giữa hai đảng mà ông muốn liên minh.

Song, dù sao chăng nữa, để thực hiện quy định của hiến pháp về thời hạn thành lập chính phủ mới, các cuộc mặc cả đã được bắt đầu. Ông Netanyahu yêu cầu dành Bộ Ngoại giao hoặc Bộ Tài chính pho Yaer Lapid, và ngay lập tức, nhân vật mới nổi này đã chấp nhận, nhưng chưa quyết định sẽ chọn bộ nào. Tuy vậy, theo các chuyên gia, liên minh giữa hai con người này sẽ không dễ dàng bởi vì cách nhìn của họ khó cùng hướng về những ưu tiên của chính phủ, đó là cuộc xung đột với Palestine và vấn đề hạt nhân Iran. Nếu Netanyahu bị ám ảnh bởi Iran và muốn đơn phương tấn công Iran, thì Yaer Lapid lại phản đối mọi sự can thiệp đơn phương vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Ngoài ra, cũng khác Netanyahu, ông Yaer Lapid chủ trương ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái trên các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng và nối lại thương lượng với Tổng thống Palestine Mohmoud Abbas, nhưng Netanyahu lại chưa bao giờ mong muốn như thế.

Theo các nhà phân tích, ông Netanyahu sẽ phải chịu sức ép quốc tế để nối lại đối thoại với Palestine, nhưng ông ta sẽ vẫn thi hành một đường lối cứng rắn đối với vấn đề hạt nhân Iran. Và rõ rang, ngoài các vấn đề đối nội như kinh tế, anh ninh và xã hội, thì đây là hai vấn đề hóc búa nhất trong quá trình thương lượng tìm liên minh để thành lập chính phủ mới của ông Netanyahu. Song dù sao thì ông Netanyahu có nhiều nhất là 42 ngày ở phía trước để thành lập chính phủ mới. Nếu ông thất bại, Tổng thống Shimon Peres sẽ trao sứ mệnh này cho một trong những thủ lĩnh của các đảng phái khác có chân trong Quốc hội, chuyện đã từng xảy ra trong lịch sử Israel./.

Khánh An

Bản để in E-mail bài này Đưa vào Favorites
Ý kiến của bạn

Họ và tên:

Email:

Tiêu đề:

Mã xác nhận:

Nội dung:

Trung tâm Sài Gòn ngập nặng, hàng nghìn xe hỗn loạn (Nguồn: Vnexpress)